J. S. BACH
Pasja według Św. M
ateusza

KRZYZ3.JPG (9946 bytes)

      PASJA jest nieodłącznym elementem Liturgii Niedzieli Palmowej i Wielkiego Piątku, a dla muzyków bogatym źródłem artystycznego wyrazu. Rozważania Męki Chrystusa przy pomocy tak pięknych dzieł muzycznych mogą być z pewnością głębsze i owocniejsze - o ile odnajdziemy w nich nie tylko nuty, ale także treść przekazu. Moim zatem pragnieniem jest - aby ta piękna muzyka nie tylko pieściła nasze uszy i rozbudzała doznania artystyczne, ale przede wszystkim oddziaływała wewnętrznie i pogłębiała uczucia religijne - co z pewnością było celem takich kompozytorów jak Jan Sebastian Bach.

     Dla tych wszystkich, którzy w swojej domowej płytotece posiadają już różne "Pasje" - w tym Pasję wg św. Mateusza J.S. Bacha, być może pomocną  w słuchaniu muzyki okaże się znajomość tekstu, dlatego zamieściłem  pełny tekst oryginału wraz z polskim tłumaczeniem

- jest to tym bardziej ważne, gdyż Bach przywiązywał do tekstu wyjątkowe znaczenie i jest to z pewnością literackie arcydzieło poety Picandra , piszącego pod kontrolą Bacha.  (Przepraszam, jeżeli czasem tłumaczenie będzie niedokładne, gdyż chodziło raczej o znaczenie tekstu, a nie o dosłowność - dla ułatwienia śledzenia tekstu podczas śpiewu umieściłem także oryginał niemiecki).

     Dla tych, którzy chcieliby jeszcze głębiej wniknąć w muzyczne tajniki tej kompozycji zamieściłem dość obszerną analizę muzyczną omawianej Pasji  przedstawiając w niej najpierw historyczny rozwój samej formy pasyjnej, a następnie Pasję Bachowską - jej korzenie historyczne, genezę, libretto, formę i strukturę muzyczną. (Jeżeli napotkacie błędy proszę o uwagi)

     Tym zaś, którzy jeszcze nie mają w domu tak monumentalnych dzieł, chciałbym choć po trosze umożliwić posłuchanie kilku jego fragmentów i niejako zachęcić do zapoznania się z całością dzieła.
Oto kilka wybranych fragmentów Pasji (muzyka wraz z tłumaczeniem tekstu)
(fragmenty pochodzą ze znakomitego nagrania La Chapelle Royale w Paryżu wraz Collegium Vocale z Gent pod dyrekcją PHILIPPE HERREWEGHE)

 SPEAKER.GIF (8826 bytes)  Chorał "O Haupt voll Blut und Wunden" - Naciśnij Play / Stop

Błąd odtwarzacza muzyki !

Tekst oryginalny niemiecki

tłumaczenie polskie

O Haupt voll Blut und Wunden,
Voll Schmerz und voller Hohn!
O Haupt zu Spott gebunden
Mit einer Dornenkron' !
O Haupt, sonst schön gezieret
Mit höchster Ehr' und Zier,
Jetzt aber hoch schimpfieret:
Gegrüßet seist du mir!
Du edles Angesichte,
Vor dem sonst schrickt und scheut
Das große Weltgewichte,
Wie bist du so bespeit!
Wie bist du so erbleichet,
Wer hat dein Augenlicht,
Dem sonst kein Licht nicht gleichet,
So schändlich zugericht't

O Głowo, pełna krwi i ran,
Pełna boleści i pełna pogardy!
O Głowo, przystrojona dla szyderstwa
koroną z cierni!
O Głowo, kiedyś, wielce uwielbiona
najwyższą czcią i sławą,
a teraz najbardziej znieważona:
Niech będzie pozdrowione!

Twoje szlachetne oblicze,
przed którym wzdryga się i klęka,
cały Wszechświat.
Jakże jesteś znieważona!
Jakże pobladłaś!
Któż Twój wzrok,
któremu nie dorównuje żadna jasność,
tak haniebnie przyrządził.

 

SPEAKER.GIF (8826 bytes) "Wieczerza i zapowiedź zdrady" - Naciśnij Play / Stop

Błąd odtwarzacza muzyki !

Evangelista

Aber am ersten Tage der süßen Brot traten die Jünger zu Jesu und sprachen zu ihm:

Ewangelista

W pierwszy dzień Przaśników przystąpili do Jezusa uczniowie i zapytali Go:

Chorus I

Wo willst du, daß wir dir bereiten, das Osterlamm zu essen?

Chór I

Gdzie chcesz, żebyśmy Ci przygotowali Paschę do spożycia?

Evangelista

Er sprach:

Ewangelista

On odrzekł:

Jesus

Gehet ihn in die Stadt zu einem, und sprecht zu ihm: Der Meister läßt dir sagen: Meine Zeit ist hier, ich will bei dir die Ostern halten mit meinen Jüngern.

Jezus

Idźcie do miasta, do znanego nam człowieka, i powiedzcie mu: Nauczyciel mówi: Czas mój jest bliski; u ciebie chcę urządzić Paschę z moimi uczniami.

Evangelista

Und die Jünger täten, wie ihnen Jesus befohlen hatte, und bereiteten das Osterlamm. Und am Abend satzte er sich zu Tische mit den Zwölfen. Und da sie aßen, sprach er:

Ewangelista

Uczniowie uczynili tak, jak im polecił Jezus, i przygotowali Paschę. Z nastaniem wieczoru zajął miejsce u stołu razem z dwunastu. A gdy jedli, rzekł:

Jesus

Wahrlich ich sage euch: Einer unter euch wird mich verraten.

Jezus

Zaprawdę, powiadam wam: jeden z was mnie zdradzi.

Evangelista

Und sie wurden sehr betrübt, und huben an, ein jeglicher unter ihnen, und sagten zu ihm:

Ewangelista

Bardzo tym zasmuceni zaczęli pytać jeden przez drugiego:

Chorus I

Herr, bin ich's?

Chór I

Chyba nie ja, Panie?

 

 

SPEAKER.GIF (8826 bytes)"Pojmanie Jezusa - przeklinanie Judasza" - Naciśnij Play / Stop

Błąd odtwarzacza muzyki !

Aria a doi Cori

So ist mein Jesus nun gefangen.
Laßt ihn! haltet! bindet nicht!
Mond und Licht
Ist vor Schmerzen untergangen,
Weil mein Jesus ist gefangen.
Laßt ihn! haltet! bindet nicht!
Sie führen ihn, er ist gebunden.

Aria a doi Cori

Tak więc mój Jezus został pojmany.
Puśćcie Go! Zostawcie! Nie wiążcie Go!
Księżyc i światło,
Zgasły z żalu,
Ponieważ mój Jezus został pojmany.
Puśćcie Go! Zostawcie! Nie wiążcie Go!
Oni prowadzili Go, On jest związany.

Chorus I & II

Sind Blitze, sind Donner in Wolken verschwunden?
Eröffne den feurigen Abgrund, o Hölle;
Zertrümmre, verderbe, verschlinge, zerschelle
Mit plötzlicher Wut
Den falschen Verräter,
das mördrische Blut!

Chór I & II

Czy błyskawice i grzmoty znikły w chmurach?

Otwórz swe ogniste czeluści, o piekło;
rozbij, zniszcz, pochłoń, roztrzaskaj
gwałtowną siłą
Fałszywego zdrajcę,
splamionego morderczą krwią.

 

SPEAKER.GIF (8826 bytes) Aria - "Mache dich, meine Herze, rein" - Naciśnij Play / Stop

Błąd odtwarzacza muzyki !

Mache dich, meine Herze, rein,
Ich will Jesum selbst begraben.
Denn er soll nunmehr in mir
Für und für
Seine süße Ruhe haben.
Welt, geht aus, laß Jesum ein!
Mache dich..

Oczyść się, moje serce
Ja sam chcę pochować Jezusa.
Ponieważ odtąd we mnie

na wieki i na zawsze
znajdzie swój słodki odpoczynek.
Świecie, odejdź! wpuście Jezusa!
Oczyść się ...